SPC-QS-ONL

Online

Statystyczne sterowanie procesem SPC w branży motoryzacyjnej- szkolenie online

Name: Statystyczne Sterowanie Procesem (SPC) według wytycznych branży motoryzacyjnej (AIAG&VDA)
Start: 2026-08-17
End: 2026-08-18
Location: TQMsoft

Metody statystyczne

Training objectives

Poznanie bieżących wymagań odnośnie stosowania metod statystycznych, w szczególności metod Statystycznego Sterowania Procesem (SPC) wg standardów branży motoryzacyjnej, z uwzględnieniem wybranych CSR (Customer Specific Requirements).
Poznanie nowych wymagań odnośnie SPC zawartych w wytycznych branży motoryzacyjnej (AIAG&VDA) „Statistical Process Control. SPC Manual”, 1st ed., July 2026.
Zrozumienie różnic pomiędzy podejściem do SPC proponowanym w (AIAG&VDA 2026) a podejściem dotychczas obowiązujących standardów (AIAG, VDA, CSR).
Nabycie umiejętności określenia zapotrzebowania, doboru, przeprowadzania analiz i interpretacji wyników z zakresu SPC zgodnie z obowiązującymi oraz proponowanymi przez AIAG&VDA wytycznymi.

Training symbol

SPC-QS-ONL

Stationary version available

Dates and location

17 - 18 Aug 2026

remaining 24 days 18 hours

Location: Online

31 Aug - 01 Sep 2026

remaining 1 month 7 days

Location: Online

05 - 06 Nov 2026

remaining 3 months 12 days

Location: Online

Downloads

Application card

Practical part estimated contribution: 70%

Duration time: 2 dni po 8 godz.

Scope and exercises

Wprowadzenie.

Znaczenie metod statystycznych, w szczególności SPC w systemie jakości branży motoryzacyjnej (ISO 9001:2015 + IATF 16949:2016).
Charakterystyka wytycznych branży motoryzacyjnej (AIAG&VDA) odnośnie SPC zawartych w podręczniku „Statistical Process Control. SPC Manual”, 1st ed., July 2026.
Ogólne porównanie wytycznych Projektu nt. SPC wg AIAG&VDA (lipiec 2026)
z dotychczas obowiązującymi podejściami w motoryzacji (AIAG, VDA, szczególne wymagania producentów).

Zakres tematyczny SPC wg AIAG&VDA „Statistical Process Control. SPC Manual”, 1st ed., July 2026.

Terminologia (zgodna z ISO 3534-2): m.in. zmienność, proces stabilny/rozregulowany, funkcjonowanie/zdolność procesu, współczynniki funkcjonowania/zdolności procesu, karty kontrolne.
Działania na procesie/działania na produkcie, SPC w kontekście koła Deminga (PDCA).
Wzajemne relacje SPC – MSA (granice specyfikacji, pasma ochronne ze względu na niepewność).
Rekomendowane zakresy kompetencji i znajomości narzędzi SPC w zależności od znaczenia i roli spełnianej w procesie (operator, konstruktor, inżynier procesu itp.).
Analiza wydajności/zdolności procesu w czasie - wstępna wydajność procesu (Preliminary Process Performance), wydajność/zdolność procesu trwającego (Preliminary Performance or Capability); interpretacja, metodyka wyznaczania.
Wydajność/Zdolność w przypadku tolerancji pozycji; interpretacja, metodyka wyznaczania.
Analiza wydajności maszyny (Machine Performance); interpretacja, metodyka wyznaczania.
Karty kontrolne: karty kontrolne Shewharta, Pearsona, sum skumulowanych CUSUM, wykładniczo ważonej ruchomej średniej EWMA, karty kontrolne w przypadku krótkich serii, karty kontrolne w przypadku oceny atrybutowej; interpretacja, metodyka wykorzystania i konstrukcji.
Weryfikacja i walidacja środowiska rachunkowego.
Wytyczne odnośnie raportowania wyników analiz SPC.

Zmienność. Statystyczny opis zmienności.

Przyczyny przypadkowe i szczególne zmienności, proces stabilny/rozregulowany.
Modele zachowania się procesów w czasie według AIAG&VDA 2026 (zgodne z ISO 22514-2).
Statystyczny opis zmienności – wyznaczanie i interpretacja parametrów opisowych (średnia, mediana, rozstęp, odchylenie standardowe, skośność, kurtoza), histogram (rozkład empiryczny), wykres pudełkowy, rozkład empiryczny/rozkład teoretyczny (procesowy), rozkład normalny, reguła trzech odchyleń standardowych, graficzny test normalności, test Andersona-Darlinga, identyfikacja wyników izolowanych (outliers) – testy Grubbsa, Dixona, Hampela.

Zdolność procesu/maszyny – techniki rachunkowe, interpretacja, wymagania.

Współczynniki wydajności/zdolności wg strategii AIAG (performance indices - Pp, Ppk, capability indices - Cp, Cpk); odniesienie do ISO 22514-4.
Współczynniki wydajności/zdolności wg strategii VDA (preliminary capability - Pp, Ppk, ongoing capability Cp/Pp,Cpk/Ppk, wcześniej Tp, Tpk w przypadku procesu niestabilnego).
Współczynniki zdolności maszyny wg VDA – Cm, Cmk.
Wydajność maszyny wg ISO 22514-3 – Pm, Pmk ( wcześniejsze oznaczenie Cm,Cmk).(poprawiłem terminologię na obowiązującą)
Wydajność/zdolność a frakcja realizacji poza granicami specyfikacji.
Współczynniki wydajności/zdolności procesu i maszyny wg AIAG&VDA 2026 – oznaczenia, interpretacja:

Wydajność maszyny (Machine Performance) – Pm, Pmk, wydajność procesu (Preliminary Process Performance) – Pp, Ppk, wydajność/zdolność procesu trwającego (Process Performance or Capability) – Pp, Ppk lub Cp, Cpk.
Pożądana hierarchia wartości współczynników (maszyna → analiza wstępna procesu → ocena procesu trwającego): Pm, Pmk → Pp, Ppk →Pp, Ppk lub Cp, Cpk.
Wymagania odnośnie liczności zbioru, liczności próbek.
Oczekiwania odnośnie pożądanych wartości współczynników wydajnośći/zdolności procesu/maszyny.
Liczność zbioru a dokładność oceny współczynników zdolności procesu/maszyny.
Dodatkowe kryteria oceny zdolności maszyny (warunki przeprowadzenia oceny).
Ocena zdolności w przypadku tolerancji pozycji.

Współczynniki wydajności/zdolności procesu i maszyny wg AIAG&VDA 2026 – technika rachunkowa:

Parametr podlega rozkładowi normalnemu (dwustronna/jednostronna granica specyfikacji).
Parametr nie podlega rozkładowi normalnemu – transformacja danych do rozkładu normalnego (Box-Cox, Johnson), metoda percentylowa, metoda z-score (dwustronna/jednostronna granica specyfikacji).

Karty kontrolne jako narzędzie do monitorowania i doskonalenia procesu – technika rachunkowa, konstrukcja, interpretacja, wymagania.

Rodzaje kart kontrolnych, sposoby wykorzystania.
Ogólne zasady funkcjonowania: techniki konstrukcji (metoda stabilizacyjna/metoda projektowa).
Konstrukcja i zasady wykorzystania kart kontrolnych według standardów AIAG i wg standardów VDA.
Karty kontrolne wg AIAG&VDA 2026 – konstrukcja, sposoby wykorzystania, interpretacja:

Metody konstrukcji: metoda „process-related” (stabilizacyjna), metoda „tolerance-related”(projektowa).
Sposoby wykorzystania: karty do analizy bieżącego procesu (SPC chart), karty do analizy retrospektywnej (Analysis chart).
Karty kontrolne w przypadku parametrów mierzalnych: karty kontrolne Shewharta (istnieje możliwość skompletowania próbki/pojedyncze obserwacje), karty Pearsona, karty wielowymiarowe, karty akceptacji procesu, karty z poszerzonymi liniami, karty sum skumulowanych (CSUM), karty wykładniczo ważonej ruchomej średniej (EWMA).
Zasady optymalnego doboru karty i jej wykorzystania: liczność próbki, częstość pobierania próbek, metody próbkowania, zasady „czytania” kart kontrolnych (kryteria wg ISO 7870, ISO 7870-2).
Dobór karty w zależności od zidentyfikowanego modelu zachowania się procesu (modele procesów wg ISO 22514-2).
Karty kontrolne w przypadku oceny atrybutowej: np, p, c, u.
Monitorowanie procesów w przypadku krótkich serii.

Podstawowe informacje z zakresu analizy systemów pomiarowych MSA.

Podejście do MSA według AIAG (MSA Reference Manual, wyd.IV, 2010).
Podejście do MSA według VDA (VDA 5, wyd. poprawione 2011, wydanie 2021).
Wzajemnie relacje pomiędzy SPC i MSA.

Środowiska rachunkowe wykorzystywane w analizach SPC w branży motoryzacyjnej.

Krótka charakterystyka aplikacji: Minitab, Qs-stat, JMP, Origin Pro, Statistica, Statgraphics, Snap, QDA, Data Metrics, Excel.
Weryfikacja, walidacja oprogramowania.

Podsumowanie, dyskusja.

Ćwiczenia:

Podstawowa statystyczna analiza danych.
Identyfikacja wyników izolowanych (outliers) – test Grubbsa.
Graficzny test normalności, wyznaczanie spodziewanej frakcji realizacji poza granicami specyfikacji.
Wyznaczanie i interpretacja współczynników wydajności/zdolności procesu według AIAG
(ISO 22514-4), rozkład normalny/rozkład inny od rozkładu normalnego.
Wyznaczanie i interpretacja współczynników wydajności/zdolności według VDA oraz wg AIAG&VDA, lipiec 2026 (rozkład normalny/rozkład inny od rozkładu normalnego).
Analizy porównawcze współczynników wydajności/zdolności.
Wyznaczanie i interpretacja współczynników wydajności maszyny.
Konstrukcja i interpretacja karty kontrolnej Shewharta wartości średniej i rozstępu/odchylenia standardowego - metoda „proces-related” (stabilizacyjna), metoda „tolerance-related” (projektowa).
Konstrukcja i interpretacja karty kontrolnej Shewharta pojedynczych wartości i ruchomego rozstępu - metoda „proces-related” (stabilizacyjna), metoda „tolerance-related” (projektowa).
Obliczanie współczynników zdolności procesu Cp, Cpk na podstawie karty kontrolnej wartości średniej i rozstępu/odchylenia standardowego oraz karty pojedynczych wartości i ruchomego rozstępu (konstrukcja metodą „proces-related”).
Interpretacja kart kontrolnych Shewharta – kryteria Nelsona (ISO 7870-2, AIAG, VDA, AIAG&VDA 2026).
Konstrukcja i interpretacja innych kart kontrolnych: karta wykładniczo ważonej ruchomej średniej EWMA, karta z poszerzonymi liniami, karta odchyleń od wartości nominalnej (DNOM) (krótkie serie), karta Pearsona – rozkład inny od rozkładu normalnego.
Dobór karty w zależności od modelu zachowania się procesu (według ISO 22514-2),
Konstrukcja i interpretacja kart kontrolnych według oceny alternatywnej – karty p, np, c, u.
Studium przypadków – ocena funkcjonowania/zdolności procesu, wykorzystanie kart kontrolnych.

Benefits for participant

Uczestnik uczy się:

Identyfikacji zapotrzebowania na stosowanie narzędzi SPC wg AIAG&VDA, lipiec 2026), odniesienie do wcześniejszych standardów obowiązujących branży motoryzacyjnej (AIAG, VDA, inne).
Metodyki w zakresie statystycznej analizy danych procesowych; w jak sposób pozyskać
z danych informację nt. zachowania się procesu ze względu na zmienność.
Praktycznego posługiwania się narzędziami SPC – dobór i konstrukcja narzędzi, interpretacja procesowa analiz.

Uczestnik dowie się:

Jakie są wymagania odnośnie stosowania SPC w kontekście obowiązujących obecnie
wymagań w branży motoryzacyjnej.
Jakie dokumenty odnośnie SPC obowiązują i będą obowiązywać w branży motoryzacyjnej.
Jakie jest znaczenie i rola SPC w pętli jakości PDCA.
Jakie warunki muszą być spełnione do właściwego i skutecznego wykorzystania SPC.
Jakimi kompetencjami z zakresu SPC powinni legitymować się wszyscy zaangażowani bezpośrednio i pośrednio w procesie (operator, nadzór, projekt, zarządzanie, odpowiedzialni za relacje dostawca/klient).
Jakich korzyści dostarcza stosowanie SPC – odniesienie do właściciela procesu, odniesienie do klienta.
Na co zwrócić uwagę odnośnie wyboru i walidacji narzędzi rachunkowych w zakresie analiz SPC.
W jaki sposób efektywnie zaprojektować, wdrożyć i stosować SPC.
Jakie są zalecenia odnośnie raportowania wyników analiz SPC.

Methodology

Prezentacja, przykłady, analizy przypadków z użyciem programów Minitab, qs-STAT, ćwiczenia indywidualne rachunkowe z wykorzystaniem MS Excel.

Recipients

Osoby zajmujące się problematyką zapewnienia jakości.
Pracownicy działów jakości, inżynierowie jakości, inżynierowie procesu.
Osoby odpowiedzialne za jakość dostaw.
Liderzy, członkowie zespołów doskonalących.
Konstruktorzy, chcący poznać pojęcia związane ze zdolnością procesów.

Application

· Statystyczne sterowanie procesem (SPC) to jedno z najważniejszych statystycznych narzędzi jakości w branży motoryzacyjnej.

· Dwa - formalnie biorąc - podstawowe zadania SPC to ocena możliwości procesu ze względu na zmienność w odniesieniu od oczekiwań szeroko rozumianego klienta (funkcjonowanie/zdolność procesu), oraz ocena zachowania się procesu ze względu na zmienność w czasie (karty kontrolne).

· Na praktyczne korzystanie z metod SPC składa się strona rachunkowa i – co najważniejsze – szeroka interpretacja procesowa. Do obliczeń może być wykorzystana dostępna, akceptowana korporacyjnie aplikacja, natomiast interpretacja wyników należy do Użytkownika.

· Metodologia SPC ma na celu prewencję, zabieganie niekorzystnym zmianom w procesie, „uczenie” się procesu i identyfikację możliwości ciągłego doskonalenia procesu. Praktyka, to taka implementacja narzędzi SPC żeby miały przejrzystą, zrozumiały dla każdego zainteresowanego formę – użyteczny charakter SPC to postawa!

· SPC musi przynieść określone korzyści, musi przysporzyć wartości dodanej!

Participants opinions

Bardzo dobry trener, z ogromną wiedzą, szczegółowo wyjaśnia temat.Bardzo ciekawe szkolenie z SPC, przeprowadzone w sposób interesujący metodą on-line. Potrafi Pan opowiadać o statystyce w taki sposób, że po kilkunastu latach od skończenia edukacji zapalił Pan we mnie chęć do działania na tym polu.