Statystyczne sterowanie procesem SPC z analizą systemów pomiarowych MSA - Trainings catalog - TQM Soft
Accessibility settings
Increase line height
Increase letter spacing
No animations
Reading line
Text to speech
Bigger cursor
SPC-MSA

Statystyczne sterowanie procesem SPC z analizą systemów pomiarowych MSA

Metody statystyczne

Training objectives

  • Przedstawienie znaczenia statystycznego sterowania procesem SPC i analizy systemów pomiarowych MSA w kontekście współczesnych wymagań jakościowych (przede wszystkim ISO 9001:2015) – podejmowanie decyzji na podstawie analizy danych, ciągłe doskonalenie (PDCA), zarządzanie ryzykiem, narzędzia statystyczne - w szczególności SPC, MSA - w Big Data.
  • Prezentacja zasad funkcjonowania i praktycznego wykorzystania metod statystycznego sterowania procesem (SPC) i analizy systemów pomiarowych MSA zarówno w odniesieniu do parametrów mierzalnych jak i w przypadku kwalifikacji alternatywnej.
  • Przedstawienie wzajemnych relacji pomiędzy SPC i MSA.
  • Nabycie umiejętności określenia zapotrzebowania na SPC i MSA, doboru narzędzi SPC i MSA, a także przeprowadzania analiz interpretacji wyników z zakresu SPC i MSA.

Training symbol

SPC-MSA

Dates and location

18 - 20 Mar 2026
remaining 10 days 28 minutes
Location: Kraków, ul. Bociana 22a
01 - 03 Apr 2026
remaining 24 days 28 minutes
Location: Kraków, ul. Bociana 22a
22 - 24 Jun 2026
remaining 3 months 14 days
Location: Kraków, ul. Bociana 22a

Downloads

Practical part estimated contribution: 65%

Duration time: 3 dni po 6 godz.

Scope and exercises

1.   Wprowadzenie.
  • Znaczenie metod statystycznych, w szczególności SPC i MSA we współczesnych systemach zarządzania jakością i innych kulturach organizacyjnych generujących jakość (ISO 9001:2015, IATF 16949:2016, Six Sigma.
  • Statystyczne narzędzia jakości – krótka charakterystyka, przeznaczenie, normy, przewodniki (IS0/TR 10017).
2.  SPC. Zmienność. Podstawowa statystyczna analiza danych (statystyczny opis zmienności).
  • Definicja procesu.
  • Zmienność - redukcja zmienności to poprawa jakości.
  • Przyczyny przypadkowe i szczególne zmienności, pojęcie procesu stabilnego (pod kontrolą) i rozregulowanego (poza kontrolą).
  • Techniki rejestrowania i analizy zmienności - statystyczna analiza danych.
  • Statystyczny opis zmienności - wyznaczanie i interpretacja parametrów opisowych (średnia, mediana, rozstęp, ruchomy rozstęp, odchylenie standardowe, skośność, kurtoza itd.), konstrukcja histogramu (dobór liczby przedziałów), rozkład empiryczny a rozkład teoretyczny, rozkład normalny.
  • Przykłady, ćwiczenia.
3.  SPC. Zdolność procesu/maszyny.
  • Obliczanie i interpretacja współczynników zdolności procesu według strategii podstawowej (Cp, Cpk) oraz według ISO/TR 22514-4 (Cp, Cpk, Pp, Ppk).
  • Krótka charakterystyka innych strategii oceny zdolności (AIAG, VDA). Obliczanie i interpretacja współczynników zdolności maszyny Cm, Cmk (ISO/TR 22514-3).
  • Ocena zdolności procesu/maszyny w przypadku rozkładów innych od rozkładu normalnego – metoda percentylowa wraz z wykorzystaniem przybliżonej metody rachunkowej Clementsa (ISO/TR 22414-4).
  • Zdolność procesu w przypadku oceny alternatywnej.
  • Przykłady, ćwiczenia.
4.  SPC. Karty przebiegu procesu, karty kontrolne jako narzędzia monitorowania i doskonalenia procesu.
  • Karty przebiegu procesu a karty kontrolne.
  • Karty kontrolne Shewharta.
  • Ogólne zasady funkcjonowania kart kontrolnych Shewharta (trzysigmowość karty, metody konstrukcji karty, błędy wnioskowania, dostosowanie karty do procesu).
  • Konstrukcja kart kontrolnych Shewarta dla cech mierzalnych (metoda stabilizacyjna tj. na podstawie wstępnych danych z procesu, metoda projektowa tj. na podstawie warunków jakościowych nakładanych na proces) - karta wartości średniej i rozstępu, karta wartości średniej i odchylenia standardowego, karta mediany i rozstępu, karta pojedynczych obserwacji i ruchomego rozstępu).
  • Obliczanie współczynników zdolności procesu Cp, Cpk na podstawie kart kontrolnych dla cech mierzalnych.
  • Zasady optymalnego doboru karty i jej wykorzystania: dobór liczności próbki, częstość próbkowania, metody próbkowania, kryteria identyfikacji rozregulowania procesu (zasady czytania kart kontrolnych) - sygnały, trendy, serie, „obklejanie” linii kontrolnych, „obklejanie” linii centralnej, periodyczność, rola i znaczenie linii ostrzegawczych, testy strefowe itp. – według PN-ISO 8258+AC1, PN-ISO 7870, itd.).
  • Karty kontrolne w przypadku oceny atrybutowej: frakcji jednostek niezgodnych p, liczby jednostek niezgodnych np, liczby niezgodności c, liczby niezgodności na jednostkę u.
  • Przykłady, ćwiczenia.
5.  MSA. Podstawowa terminologia i definicje.
  • Pomiar, błąd/niepewność pomiaru, system pomiarowy, proces pomiarowy.
  • Zmienność w przypadku procesu pomiarowego od przyrządu pomiarowego (EV), od operatora (AV), od procesu tj. od części-do-części (PV), zmienność całkowita (TV).
6.  MSA. Rozróżnialność, poprawność i precyzja.
  • Objaśnienie pojęć.
  • Rozróżnialność – dyskryminacja, błąd skali, rozróżnialność statystyczna (liczba rozróżnialnych kategorii ndc).
  • Poprawność - błąd systematyczny, liniowość, stabilność.
  • Precyzja - odtwarzalność, powtarzalność, interakcja.
  • Krzywa operacyjno-charakterystyczna systemu pomiarowego.
  • Kryteria oceny zdatności systemu pomiarowego do nadzorowania procesu/produktu.

 7.  MSA. Kwalifikacja systemu pomiarowego ze względu na poprawność.

  • Metody ocena błędu systematycznego, liniowości, stabilności.
  • Przykłady, ćwiczenia.

8.  MSA. Kwalifikacja systemu pomiarowego ze względu na precyzję.

  • Metody oceny powtarzalności i odtwarzalności: metoda rozstępu R metodą średniej i rozstępu ARM, metoda analizy wariancji (ANOVA) – możliwy/niemożliwy wielokrotny pomiar na jednej części.
  • Zdolność systemów pomiarowych, wyznaczanie i interpretacja współczynników Cg, Cgk.
  • Krótkie uwagi na temat budżetu niepewności.
  • Przykłady, ćwiczenia.

9.  MSA. Kwalifikacja w przypadku oceny alternatywnej (atrybutowej).

  • Ocena zdatności systemów pomiarowych w przypadku oceny alternatywnej - kryteria.
  • Metody kwalifikacji systemu pomiarowego: metoda krótka, metoda długa, metoda analityczna, metoda analizy sygnałów.
  • Metoda długa (R&R dla atrybutów) –  skuteczność (effectiveness), przeoczenie (miss), fałszywy alarm (false alarm).
  • Zgodność ocen: operator/operator, operator/wzorzec - wyznaczanie i interpretacja współczynnika kappa Cohena.
  • Przykłady, ćwiczenia.

10.  Podsumowanie.
11.  SPC, MSA w Internecie.

Ćwiczenia:
  • Statystyczna analiza zbioru danych, wyznaczanie podstawowych parametrów opisowych, interpretacja wyników przeprowadzonych analiz (histogram, reguła trzech odchyleń standardowych).
  • Weryfikacja normalności – graficzny test normalności, przeprowadzenie/interpretacja, inne prostsze sposoby identyfikacji rozkładu normalnego: kształt histogramu, parametry kształtu tj. skośność i kurtoza.
  • Wyznaczanie empirycznej (na podstawie danych) i spodziewanej (na podstawie rozkładu teoretycznego) frakcji realizacji poza granicami/granicą specyfikacji.
  • Obliczanie i interpretacji współczynników zdolności procesu Cp, Cpk – strategia podstawowa.
  • Obliczanie i interpretacja współczynników zdolności procesu Cp, Cpk, Pp, Ppk – strategia według ISO/TR 22514-4.
  • Obliczanie i interpretacji współczynników zdolności maszyny Cm, Cmk.
  • Obliczanie i interpretacja współczynników zdolności w przypadku rozkładów innych od normalnego – metoda percentylowa.
  • Konstrukcja kart kontrolnych wartości średniej i rozstępu oraz pojedynczych wartości i ruchomego rozstępu – metoda stabilizacyjna, metoda projektowa.
  • Wyznaczanie współczynników zdolności Cp, Cpk na podstawie kart kontrolnych skonstruowanych metodą stabilizacyjną.
  • Interpretacja zachowania się procesu ze względu na zmienność – „czytanie” kart kontrolnych (reguły wg ISO 7870 i inne).
  • Konstrukcja i interpretacja kart kontrolnych według oceny alternatywnej: karty p, np, c, u.
  • Wyznaczanie powtarzalności i odtwarzalności systemu pomiarowego metodą rozstępu R – kwalifikacja systemu pomiarowego do nadzorowania procesu/produktu.
  • Wyznaczanie powtarzalności i odtwarzalności systemu pomiarowego metodą średniej i rozstępu ARM – kwalifikacja systemu pomiarowego do nadzorowania procesu/produktu.
  • Interpretacja wyników oceny powtarzalności i odtwarzalności metodą analizy wariancji ANOVA - kwalifikacja systemu pomiarowego do nadzorowania procesu/produktu.
  • Porównanie metod ARM oraz ANOVA.
  • Wyznaczanie i interpretacja współczynników zdolności systemu pomiarowego Cg, Cgk, ocena istotności statystycznej błędu systematycznego (bias).
  • Ocena systemu pomiarowego w przypadku oceny alternatywnej – metoda długa, wyznaczenia i interpretacja skuteczności (zgodność własna operatorów, zgodność pomiędzy operatorami, zgodność ze wzorcem, fałszywe alarmy, omyłki).
  • Wyznaczanie i interpretacja współczynnika kappa Cohena.

Benefits for participant

Uczestnik nauczy się:

  • Identyfikować zapotrzebowanie na stosowanie narzędzi SPC i MSA.
  • W jaki sposób dokonuje się statystycznej analizy danych pochodzących z procesu. 
  • Jakie warunki muszą być spełnione żeby w sposób właściwy stosować i wykorzystać metody SPC i MSA.
  • Praktycznego posługiwania się narzędziami SPC i MSA – dobór narzędzi, zasady rachunkowe i interpretacyjne.
  • Jakie korzyści dostarcza stosowanie SPC i MSA – odniesienie do właściciela procesu, odniesienie do klienta.
Uczestnik dowie się:
  • Jakie są wymagania odnośnie stosowania metod SPC i MSA w kontekście współcześnie stosowanych formalnych oczekiwań – normy serii ISO 9000 (w szczególności ISO 9001:2015), normatywy branżowe (IATF 16949:2016), Six Sigma. 
  • Jakie normy ISO i inne dokumenty określają rachunkowy i interpretacyjny sposób wykorzystania narzędzi SPC i MSA.
  • Kiedy, gdzie, przy spełnieniu jakich warunków, wykorzystywać określone narzędzia SPC i MSA.
  • Na co zwracać szczególną uwagę w analizie danych procesowych i kwalifikacji systemów pomiarowych.  

Recipients

  • osoby odpowiedzialne za jakość, pracownicy działów zapewnienia jakości, inżynierowie jakości, analitycy,
  • osoby odpowiedzialne za wdrożenie, utrzymanie i doskonalenie procedur SPC i MSA w przedsiębiorstwie,
  • specjaliści ds. jakości, inżynierowie jakości, technolodzy, 
  • osoby odpowiedzialne za jakość dostawców, pracownicy działów współpracujących z klientem,
  • członkowie zespołów realizujących projekty doskonalące, analitycy zajmujący się analizą i przetwarzaniem danych, 
  • osoby odpowiedzialne za nadzorowanie systemów / procesów pomiarowych,
  • pracownicy izb pomiarów, szefowie kontroli jakości.

Application

Celem metod SPC jest przede wszystkim zapobieganie niezgodnościom poprzez odpowiednio wczesne wykrywanie destabilizacji procesu i przywracanie mu stanu stabilnego zanim powstanie niezgodność. 
Metodologia SPC nadaje się zarówno do monitorowania procesów produkcyjnych, jak i do nadzorowania procesów pomiarowych (np. dla kontroli jakości). 
Z sukcesem stosowana jest także dla procesów nieprodukcyjnych (np. usługowych). 
Podstawowym narzędziem SPC są karty kontrolne służące do graficznego śledzenia stabilności procesu na podstawie pobieranych okresowo mało licznych próbek. 
W ramach SPC ocenia się także zdolność procesu do spełniania stawianych mu wymagań. 
Do popularniejszych wskaźników zdolności procesu produkcyjnego należą: Cp, Cpk, Pp, Ppk; dla procesu (systemu) pomiarowego ich odpowiednikami są m.in. Cg, Cgk.

Participants opinions

"Jedno z najlepszych szkoleń, w jakich miałem okazję brać udział. Wybitny prowadzący."
"Rewelacyjny prowadzący o ogromnej wiedzy i zdolnościach jej przekazywania."
"Super szkolenie, najlepsze z zakresu MSA / SPC na jakim byłam. Trener pensjonat w dziedzinie, świetnie umie przekazać wiedzę, porównania trafne, które jeszcze bardziej pomogły w zrozumieniu tematu, zero nudy! Polecam!"
"Świetny prowadzący, niesamowita wiedza i sposób jej przekazywania. Szkolenie warte polecenia."
"Trener fachowy, ma dużą wiedzę."
"Bardzo duża wiedza trenera, komunikatywność, dobry język przekazu."
"Porównanie statystyki do przykładów z życia codziennego w bardzo dobry sposób pozwoliło mi zrozumieć, zapamiętać definicje dotyczące SPC."
"Prowadzący o bardzo dużej wiedzy teoretycznej i praktycznej."
"Bardzo wartościowe informacje, umiejętności, profesjonalny prowadzący z ogromną wiedzą."
"Bardzo dobra znajomość tematu przez prowadzącego. Duża ilość ćwiczeń."
"Podziw za ogromną wiedzę trenera. Trener bardzo miły o wysokim poziomie kultury."
"Bardzo dobre przygotowanie trenera, profesjonalne prowadzenie szkolenia i podejście do tematu, szkolenie uważam za bardzo efektywne."

Additional information

Cena szkolenia obejmuje: 

  • udział w szkoleniu, 
  • materiały w formie papierowej, segregator, notatnik, długopis,
  • bezpłatny dostęp do elektronicznych materiałów szkoleniowych,
  • certyfikat uczestnictwa w szkoleniu,
  • możliwość bezpłatnych 3-miesięcznych konsultacji po szkoleniu,
  • obiady, przerwy kawowe oraz słodki poczęstunek


Opis szkolenia – rozszerzenie

Szkolenie Statystyczne sterowanie procesem SPC z analizą systemów pomiarowych MSA porządkuje sposób pracy na danych w nadzorowaniu procesu i jakości. Uczestnicy uczą się, jak wykorzystywać SPC i MSA w praktyce, tak aby decyzje dotyczące procesu opierały się na rzetelnych pomiarach i właściwie dobranych narzędziach statystycznych. W programie mocno wybrzmiewa zależność: bez sprawdzonego systemu pomiarowego trudno wiarygodnie oceniać stabilność i zdolność procesu.

Istotnym elementem szkolenia jest praca ze zmiennością procesu oraz jej interpretacją w kontekście stabilności, rozregulowań i ryzyka powstawania niezgodności. Uczestnicy uczą się dobierać podejście do danych zarówno dla cech mierzalnych, jak i w przypadku kwalifikacji alternatywnej, a także właściwie odczytywać sygnały z kart kontrolnych. Dzięki temu łatwiej wcześniej wychwytywać sytuacje wymagające reakcji i planować działania w cyklu PDCA.

Równolegle omawiana jest analiza systemów pomiarowych MSA, w tym ocena rozróżnialności, poprawności i precyzji oraz kwalifikacja R&R w różnych wariantach. Uczestnicy uczą się rozpoznawać, kiedy problem leży w procesie, a kiedy w pomiarze, oraz jak interpretować wyniki MSA w odniesieniu do nadzorowania procesu i produktu. W praktyce przekłada się to na bardziej pewne wnioski z danych i lepsze decyzje dotyczące działań korygujących.

Zajęcia mają charakter warsztatowy, z około 65% udziałem ćwiczeń praktycznych, obejmujących analizę danych, budowę i interpretację kart kontrolnych, ocenę zdolności oraz kwalifikację systemów pomiarowych dla pomiarów liczbowych i alternatywnych. Taka forma pozwala przełożyć metody SPC i MSA na codzienną pracę w jakości, technologii i pomiarach, także w organizacjach pracujących w oparciu o ISO 9001 i wymagania branżowe.


Najczęściej zadawane pytania

Dla kogo przeznaczone jest to szkolenie?

Szkolenie skierowane jest do osób odpowiedzialnych za jakość, inżynierów jakości, technologów, analityków oraz osób nadzorujących systemy i procesy pomiarowe. Sprawdzi się także dla zespołów wdrażających i utrzymujących procedury SPC i MSA oraz osób pracujących z klientem i jakością dostawców. Program uwzględnia perspektywę produkcji, kontroli jakości i izb pomiarów.

Jak wygląda część praktyczna szkolenia?

Ćwiczenia obejmują statystyczną analizę danych, weryfikację rozkładu, wyznaczanie wskaźników zdolności oraz budowę i interpretację kart kontrolnych dla danych liczbowych i atrybutowych. W obszarze MSA uczestnicy wykonują kwalifikację poprawności i precyzji, w tym R&R metodami R, ARM i ANOVA oraz oceny dla danych alternatywnych. Praca opiera się na interpretacji wyników i wnioskowaniu pod kątem decyzji procesowych.

Co uczestnik potrafi po szkoleniu?

Po szkoleniu uczestnicy potrafią ocenić, kiedy i jakie narzędzia SPC i MSA mają zastosowanie, a także interpretować wyniki w sposób wspierający decyzje dotyczące procesu. Ułatwia to wcześniejsze wykrywanie rozregulowań, lepszą ocenę zdolności oraz poprawę wiarygodności danych pomiarowych. Efekty zależą od konsekwencji stosowania metod w organizacji.

Czy szkolenie jest odpowiednie dla osób bez mocnego przygotowania statystycznego?

Tak. Program prowadzi od podstaw związanych ze zmiennością i analizą danych do praktycznego stosowania narzędzi SPC i MSA. Duża część ćwiczeń pozwala utrwalić rachunek i interpretację oraz przełożyć je na realne sytuacje z procesu i pomiarów.