VDA 5 - analiza systemów pomiarowych wg wymagań VDA - Trainings catalog - TQM Soft
Accessibility settings
Increase line height
Increase letter spacing
No animations
Reading line
Text to speech
Bigger cursor
MSA-VDA 5

VDA 5 - analiza systemów pomiarowych wg wymagań VDA

Metrologia i kontrola, laboratoria

Training objectives

·       Poznanie wymagań dotyczących metod oceny zdolności i kwalifikacji systemów pomiarowych oraz systemów kontroli alternatywnej („atrybutowej”), wg podręczników Quality Management in the Automotive Industry: (1) „Capability of Measurement Processes”, VDA 5, July 2011, (2) „Measurement and Inspection Processes”, VDA 5, July 2021.

·       Nabycie umiejętności praktycznego wykorzystania i  interpretacji wyników kwalifikacji systemów pomiarowych / systemów kontroli alternatywnej, według VDA 5.

Training symbol

MSA-VDA 5

Dates and location

20 - 21 Apr 2026
remaining 3 months 1 day
Location: Kraków, ul. Bociana 22a
11 - 12 Jun 2026
remaining 4 months 23 days
Location: Kraków, ul. Bociana 22a

Downloads

Practical part estimated contribution: 70%

Duration time: 2 dni po 7 godz.

Scope and exercises

Program szkolenia:

·         Wprowadzenie. IATF 16949:2016 – znaczenie i wymagania odnośnie pomiaru. Charakterystyka, zakres wykorzystania oraz analiza porównawcza (różnice, nowości) podręczników „Quality Management in the Automotive Industry. Capability of Measurement Processes”: VDA 5, July 2011 oraz VDA 5, July 2021. Dokumenty związane – Przewodnik wyrażania niepewności pomiaru JCGM 100:2008, związane normy ISO, DIN.

·         Definicje, terminologia. Pomiar, proces pomiarowy, system pomiarowy, zmienność procesu pomiarowego (źródła zmienności), rozdzielczość (resolution), błąd pomiaru, rodzaje błędów – przypadkowy, systematyczny, błędy grube (outliers), maksymalny dopuszczalny błąd pomiaru (error limit) MPE, niepewność pomiaru, wynik oceny – dowód zgodności/niezgodności z tolerancją ze względu na niepewność (wg ISO 14253-1).

·         Statystyczny opis zmienności. Podstawowe parametry opisowe (statystyki) – średnia arytmetyczna, rozstęp, wariancja, odchylenie standardowe, rozkład empiryczny, rozkład teoretyczny, rozkład normalny (Gaussa).

·         Niepewność pomiaru, ocena niepewności, budżet niepewności. Niepewność standardowa (u), niepewność rozszerzona (U), współczynnik poszerzenia (k), niepewność złożona (uc). Metody szacowania niepewności (A – empirycznie, B – analitycznie). Ocena złożonej niepewności pomiarowej, współczynnik czułości (sensitivity coefficient), konstrukcja budżetu niepewności.

·         Kryteria kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego ze względu na niepewność. Wyznaczanie i interpretacja współczynników (capability ratios) QMP (dla procesu pomiarowego) oraz QMS (dla systemu pomiarowego). Kryteria kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego ze względu na złożoną niepewność rozszerzoną procesu pomiarowego UMP oraz złożoną niepewność rozszerzoną systemu pomiarowego UMS. Odniesienie współczynnika QMP do procesu (uwzględnienie współczynników zdolności procesu). Wyznaczenie i interpretacja minimalnej szerokości zakresu specyfikacji TOLMIN-UMP , TOLMIN-UMS. Strategie specjalne kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego – małe tolerancje, małe geometryczne elementy, redukcja niepewności poprzez wielokrotny pomiar.

·         Technika kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego. Wyznaczanie komponentów niepewności :od rozdzielczości, kalibracji, powtarzalności, odtwarzalności (od operatora, od urządzeń pomiarowych), w tym od interakcji, błędu systematycznego, liniowości (metoda B, metody typu A – metoda prosta, metoda analizy wariancji (ANOVA)), stabilności (stabilność „short-term”, stabilność „long-term”, zastosowanie kart kontrolnych Shewharta), zmienności w obrębie części, temperatury, innych komponentów. Typowy budżet niepewności. Wyznaczanie złożonej oraz rozszerzonej niepewności pomiarowej UMP i UMS. Wyznaczanie współczynników: QMP ,QMS , TOLMIN-UMP , TOLMIN-UMS. Wyznaczanie współczynników: QMP ,QMS w przypadku jednostronnej granicy specyfikacji. Wyznaczanie i interpretacja współczynników zdolności urządzenia pomiarowego Cg , Cgk oraz błędu systematycznego (bias) B (Type I Study). Komponenty niepewności w zależności od modelu procesu pomiarowego.

·         Analiza wariancji (ANOVA) w kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego. Zasada analizy wariancji (ANOVA) – jednoczynnikowa analiza wariancji, dwuczynnikowa analiza wariancji, interakcja. Wykorzystanie ANOVA
w kwalifikacji systemu pomiarowego ze względu na powtarzalność i odtwarzalność.

·         Analiza regresji liniowej w kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego. Zasada analizy regresji. Wyznaczanie równania linii prostej regresji. Wykorzystanie analizy regresji w ocenie liniowości.

·         Kwalifikacja procesu pomiarowego w przypadku oceny alternatywnej. Kwalifikacja bez wykorzystania wartości referencyjnych – technika przeprowadzenia oceny, test niezależności chi-kwadrat (Bowker Test), zasady wnioskowania. Kwalifikacja z wykorzystaniem wartości referencyjnych (metoda krótka, metoda długa (ocena skuteczności), współczynnik zgodności ocen kappa Cohena, kappa Fleissa, zgodności Kendalla). Ocena rozszerzonej niepewności pomiarowej dla procesu pomiarowego UATTR oraz kwalifikacja procesu pomiarowego na podstawie współczynnika QATTR – metoda detekcji sygnałów Metoda analityczna.

·         Wybrane aspekty zarządzania procesem pomiarowym wg VDA 5 (July 2021). Planowanie procesu kontroli, optymalizacja systemu/procesu pomiarowego, wybór systemu pomiarowego, dokumentacja i raportowanie dowodu na zgodność, postępowanie z nieodpowiednim systemem/procesem pomiarowym.

·         Podsumowanie, dyskusja. Porównanie wymagań i technik kwalifikacji systemów pomiarowych według VDA 5 oraz AIAG („Measurement System Analysis - MSA)”,4th Ed., 2010).

 

Ćwiczenia:

  • Ogólna statystyczna analiza danych (parametry opisowe, histogram, rozkład normalny, graficzny test normalności, identyfikacja wyników izolowanych – test Grubbsa).
  • Ocena komponentów niepewności, wyznaczanie budżetu niepewności.
  • Kwalifikacja procesu pomiarowego i systemu pomiarowego według wymagań VDA 5 – studium przypadków.
  • Kwalifikacja procesu pomiarowego i systemu pomiarowego według wymagań VDA 5 – przykłady rachunkowe.
  • Ocena zdolności urządzenie pomiarowego – wyznaczanie i interpretacja współczynników zdolności Cg, Cgk oraz błędu systematycznego B. Ocena istotności statystycznej błędu systematycznego B – test t-Studenta.
  • Ocena powtarzalności (EV) za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji (ANOVA).
  • Ocena powtarzalności (EV) i odtwarzalności (AV) za pomocą dwuczynnikowej analizy wariancji (dwuczynnikowa ANOVA z interakcją, bez interakcji).
  • Ocena liniowości – metoda prosta, metoda analizy wariancji (ANOVA).
  • Analiza porównawcza kwalifikacji systemu pomiarowego według VDA 5 oraz AIAG.
  • Kwalifikacja procesu pomiarowego w przypadku oceny alternatywnej – test Bowkera, porównanie ocen – wyznaczanie współczynników kappa Cohena oraz kappa Fleissa
  • Kwalifikacja procesu pomiarowego w przypadku oceny alternatywnej – metoda detekcji sygnałów,  metoda długa.

Benefits for participant

Uczestnik uczy się:

·       Identyfikować zapotrzebowanie na stosowanie metod kwalifikacji procesów i systemów pomiarowych / systemów kontroli alternatywnej („atrybutowej”), według wymagań VDA 5.

·       Dokonywania wyboru metod kwalifikacji procesów/systemów pomiarowych według VDA 5 .

·       Praktycznego posługiwania się narzędziami kwalifikacji procesu/systemu pomiarowego według VDA 5 – zasady rachunkowe i interpretacyjne. 

Uczestnik dowie się:

·       Jakie są wymagania VDA 5 odnośnie kwalifikacji procesów i systemów pomiarowych / systemów kontroli alternatywnej („atrybutowej”).

·       Według jakich kryteriów ocenia się zdatność procesu i systemu pomiarowego według VDA 5.

·       Jak interpretować wyniki kwalifikacji procesów i systemów pomiarowych według VDA 5.

Recipients

 

·          Osoby zajmujące się metrologią, kwalifikacją systemów pomiarowych, inżynierowie jakości.

·          Pracownicy działów rozwoju.

·          Liderzy i członkowie zespołów doskonalących.

 

Additional information

Cena szkolenia obejmuje: 

  • udział w szkoleniu, 
  • materiały w formie papierowej, segregator, notatnik, długopis,
  • bezpłatny dostęp do elektronicznych materiałów szkoleniowych,
  • certyfikat uczestnictwa w szkoleniu,
  • możliwość bezpłatnych 3-miesięcznych konsultacji po szkoleniu,
  • obiady, przerwy kawowe oraz słodki poczęstunek


Opis szkolenia – rozszerzenie

Szkolenie koncentruje się na wymaganiach VDA 5 i prowadzi uczestników przez praktyczne metody oceny procesów i systemów pomiarowych stosowanych w branży automotive. Omawiane są zarówno zapisy z edycji 2011, jak i aktualizacja z 2021 roku, co pozwala zobaczyć, jak zmieniły się podejścia do kwalifikacji, budżetów niepewności, analizy wariancji (ANOVA), błędów systematycznych oraz współczynników QMP, QMS, Cg, Cgk czy kappa.

Duża część szkolenia (ok. 70%) to zadania praktyczne – analiza danych, budowanie budżetu niepewności, kwalifikacja procesu pomiarowego według procedur VDA 5, testy statystyczne, ocena powtarzalności i odtwarzalności przy wykorzystaniu ANOVA, a także porównania między VDA 5 a MSA AIAG. Dzięki temu uczestnicy ćwiczą krok po kroku sposób przeprowadzenia oceny: od definicji i parametrów statystycznych, przez komponenty niepewności, aż po pełną kwalifikację systemu w różnych wariantach (wartości mierzalne i ocena alternatywna).

Podczas dwóch dni zajęć uczestnicy uczą się dobierać metody kwalifikacji do rodzaju procesu, tolerancji i specyfiki pomiaru, przygotowywać raporty, oceniać zdatność systemu pomiarowego i wskazywać, które elementy wymagają poprawy – rozdzielczość, powtarzalność, odtwarzalność, liniowość, stabilność czy wpływ operatora. Szkolenie jest szczególnie przydatne dla inżynierów jakości, specjalistów metrologii oraz osób zaangażowanych w rozwój produktów i procesów, które muszą stosować zasady kontroli wg VDA 5 w codziennej pracy.


Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę znać wcześniej VDA 5, aby wziąć udział w szkoleniu?

Nie. Program zaczyna się od podstawowych pojęć dotyczących pomiaru, błędów, zmienności, niepewności i statystyki. W kolejnych etapach omawiane są wymagania VDA 5 z 2011 i 2021 roku, a ćwiczenia pozwalają stopniowo przejść do pełnej kwalifikacji systemu pomiarowego.

Czy szkolenie obejmuje praktyczne obliczenia i pracę na danych?

Tak. Większość zajęć to ćwiczenia: ocena komponentów niepewności, budowanie budżetu niepewności, analiza wariancji, kwalifikacja systemów pomiarowych na przykładach liczbowych, testy statystyczne oraz zadania dotyczące oceny alternatywnej.

Czy omawiane są różnice między VDA 5 a MSA AIAG?

Tak. W programie znajduje się analiza porównawcza podejść VDA 5 i AIAG, wraz z praktycznymi przykładami różnic w ocenie zdatności, metodach kwalifikacji, sposobach pracy z wartościami referencyjnymi i danych alternatywnych.

Dla kogo to szkolenie będzie najbardziej przydatne?

Dla osób pracujących z systemami pomiarowymi i kontrolą jakości: metrologów, inżynierów jakości, pracowników laboratoriów, działów rozwoju oraz członków zespołów odpowiedzialnych za wdrażanie nowych projektów i analizę danych pomiarowych.